Odpowiedzialność za długi małżonka z działalności gospodarczej. Grafika na blogu Prawnik Zadłużonych.
Antywindykacja

Odpowiedzialność za długi małżonka z działalności gospodarczej

Odpowiedzialność za długi małżonka z działalności gospodarczej. Jaka jest odpowiedzialność za długi z działalności gospodarczej? Czy długi z działalności gospodarczej obciążają również żonę/męża? Co z długami podatkowymi? Z jakich składników majątku wspólnego małżonków może być prowadzona egzekucja?

Planując “biznes”, czy zaciągając kredyty inwestycyjne często zastanawiamy się co będzie jeśli biznes nie wypali. Działalność gospodarcza może okazać się strzałem w 10. Niestety bywają również sytuacje, w których zamiast zysków, firma przynosi same straty. Martwimy się wtedy o najbliższych – małżonka, dzieci.

Odpowiedzialność za długi z działalności gospodarczej

Wiele osób, które mają działalność gospodarczą mówią osobno o sobie i o “swojej firmie”. Działalność gospodarcza nie polega jednak na stworzeniu odrębnego podmiotu. Za długi odpowiedzialność pierwszorzędną ponosi osoba, która działalność prowadzi. Jeśli długi są spłacane dobrowolnie, w zasadzie nie ważne skąd pochodzą pieniądze na spłatę – czy z majątku osobistego, czy też z majątku wspólnego małżonków. Jeśli natomiast dojdzie do egzekucji, wierzyciela (czyli osobę, wobec której masz dług) oraz komornika obowiązują zasady prowadzenia egzekucji. Co oczywiste, wierzyciel może żądać, aby komornik prowadził egzekucję z majątku osobistego przedsiębiorcy. Może jednak również doprowadzić do tego, że dług będzie egzekwowany z niektórych składników majątku wspólnego małżonków.

Oprócz majątku osobistego przedsiębiorcy, wierzyciel może w ramach egzekucji również żądać egzekucji z:

  • wynagrodzenia za pracę przedsiębiorcy – dłużnika;
  • dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej (umowy zlecenie, umowy o dzieło) oraz
  • dochodów uzyskanych przez przedsiębiorcę – dłużnika z praw autorskich i praw pokrewnych, praw własności przemysłowej oraz innych praw twórcy.

Wyżej wskazane wynagrodzenie za pracę oraz dochody, już pozyskane, wchodzą do majątku wspólnego małżonków. Ich egzekucja prowadzi to tego, że majątek wspólny nie zostanie powiększony. Dlatego też w pewnym stopniu długi z działalności gospodarczej dotyczą również małżonka przedsiębiorcy.

Odpowiedzialność małżonka za długi z działalności gospodarczej – majątek firmy

Majątek “firmy”, np. zakupowane nieruchomości, samochody, zazwyczaj wchodzi do majątku wspólnego małżonków. Mówimy wtedy o przedsiębiorstwie, które również może być przedmiotem egzekucji. Najogólniej rzecz ujmując, jeżeli składniki przedsiębiorstwa są zakupowane z pieniędzy stanowiących majątek wspólny małżonków, przedsiębiorstwo wchodzi w skład majątku wspólnego.

Długi z działalności gospodarczej mogą być egzekwowane ze składników majątku firmowego, który stanowi majątek wspólny małżonków. Kontrahent, dochodząc należności powinien przeprowadzić postępowanie w sądzie przeciwko przedsiębiorcy oraz jego małżonkowi.

Co się stanie jeśli przedsiębiorstwo nie wchodzi w skład majątku wspólnego? W takim przypadku to przedsiębiorstwo stanowi majątek osobisty przedsiębiorcy. Wobec tego wierzyciel ma ułatwione zadanie, nie musi przeprowadzać w sądzie tzw. postępowania klauzulowego wobec małżonka przedsiębiorcy. Może więc od razu przystąpić do egzekucji.

Rozszerzona odpowiedzialność za długi małżonka z działalności gospodarczej

Małżonek przedsiębiorcy może ponieść również rozszerzoną odpowiedzialność za długi z działalności gospodarczej. Stanie się tak jeśli wyrazi zgodę na zaciągnięcie zobowiązania.

Niektórzy kontrahenci uzależniają zawarcie umowy od podpisania oświadczenia o zgodzie na zaciągnięcie długu przez małżonka przedsiębiorcy. Jeśli kontrahent zgodę małżonka uzyska, a przedsiębiorca nie wywiąże się z umowy, będzie mógł prowadzić egzekucję z całego majątku wspólnego małżonków. Najpierw jednak będzie musiał przeprowadzić postępowanie w sądzie – postępowanie to będzie przedmiotem kolejnego artykułu.

Sprawdź również: Odpowiedzialność za długi małżonka niewynikające z działalności gospodarczej.

Odpowiedzialność małżonka przedsiębiorcy za długi podatkowe

Długi podatkowe mogą okazać się bardzo dotkliwe dla obydwojga małżonków.

Długi podatkowe mogą być egzekwowane nie tylko z majątku osobistego przedsiębiorcy, ale również z majątku wspólnego małżonków. W odniesieniu do długów podatkowych kwestia zgody nie ma znaczenia. Oznacza to, że nawet jeśli nie wiedziałeś, że Twój małżonek ma zaległości podatkowe, mogą one zostać wyegzekwowane z całego Waszego wspólnego majątku zgromadzonego podczas małżeństwa.

Co więcej, jeżeli małżonek stale współpracuje z przedsiębiorcą w wykonywaniu działalności i osiąga z tego korzyści, odpowiada za długi podatkowe całym swoim majątkiem osobistym, solidarnie z przedsiębiorcą.

Solidarna odpowiedzialność polega na tym, że dług może być egzekwowany w całości od jednego z małżonków, a zapłata połowy długu nie zwalnia z odpowiedzialności. Wierzyciel wybiera najczęściej składniki majątku, które można najszybciej wyegzekwować, np. oszczędności z rachunku bankowego.

Odpowiedzialność małżonka ograniczona jest do wysokości uzyskanych korzyści z działalności gospodarczej. Wobec tego nie musisz ponieść odpowiedzialności za cały dług. Kwestią kluczową jest wysokość uzyskanych korzyści z prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto taką szeroką odpowiedzialność poniesiesz za długi powstałe podczas stałego współdziałania. Jeśli przestaniecie współpracować z małżonkiem, a następnie dług powstanie, odpowiedzialność poniesiesz jedynie majątkiem wspólnym.

Jak się chronić przed odpowiedzialnością za długi małżonka z działalności gospodarczej?

Jeżeli Twój małżonek prowadzi firmę warto rozważyć zawarcie umowy o rozdzielności majątkowej.

Co ważne, samo zawarcie umowy nie wystarczy. Każdorazowo małżonkowie powinni również informować kontrahentów o tym, że zawarli taką umowę. Tylko wtedy rozdzielność będzie skuteczna. Warto pamiętać, aby te informacje ujawnić w bazie przedsiębiorców CEIDG.

Rozdzielność majątkowa nie jest skuteczna odnośnie długów podatkowych z działalności gospodarczej, jeżeli małżonek stale współdziała w wykonywaniu działalności. Wtedy ustrój majątkowy nie ma znaczenia. Ponosisz solidarną odpowiedzialność również majątkiem osobistym.

Jeśli długi już powstały, a małżonkowie mieli wspólność majątkową, należy zachować czujność podczas ewentualnego postępowania egzekucyjnego. Informację jak się zachować podczas postępowania egzekucyjnego znajdziesz w kolejnym wpisie.

Jeśli potrzebujesz indywidualnej konsultacji prawnej to zapraszam Cię serdecznie do kontaktu. Możesz umówić się na spotkanie w kancelarii w Warszawie lub na poradę online. Szczegóły znajdziesz tutaj.

Marta Kleczaj
Prawnik Zadłużonych

Jeśli masz krótkie pytanie śmiało zadaj je w komentarzu - odpowiem, gdy tylko będę miała wolną chwilę!